Jîyan guldank, zarok jî gul in..
Wek herkes, di dilêmin da jî, cîh û şûna zarokan, bi taybet û cuda ye.
Ji ber ku, hezkirin, axaftin û nêrînên wan, bêxilaf û bêderew in.

Nasîna Qaqizman ê !
Navça Qaqizman’e navçekî Qers’ê ê herî kevne, Dîroka Qaizman’ê qasî dîroka Wan, Muş û Amedê...

Gelê Kurd,
Bi dahol,zirne û defên xwe,pêşwazîya Memê û Zînê dikirin.
Xelekên govendê ewqas zû pêkdihatibûn ku,mirov nedikarî wan xelekan bihêjmarîne.
Kurdan,di destên şehîd û mezinên xwe da,bi govend kişandinê,wate ya wê rojê pîroz dikirin.

Di navbera min û mêvên da, bêdengîyek peyda bû..
Wek li hemberî min, qet tukes tune bû. Wek ez bi tena serê xwe, di hundirê Derya yê da,
Wenda bûbûm.

Sal a 1987, li bajarê Antalya yê, di Keştî yê da, me qehwe vedixwar.
Wê rojê,mevanê min kaleki mûsewî bû. Mijara me, li ser rewşa Kurdan û Kurdistanê bû. Mêvên berê berçavka xwe, ji çavên xwe yên şîn derxist û bi destmala xwe ya spî, çav û rûyên xwe paqîj kirin.

Rojekê, Xaltî ya Henîfe rehmetî, bangî min dikir..
Lo lo Recaaall !
Xaltî ya te qurban lo lo !
Raweste, raweste.. Ez tişteki nîşa bidim te..
-Çiye ew ? Çi bû Xaltî ?
Lawo !
Tixtorê min, ji min ra nameyek şandîye..
-Êê rûne bixwîne ?
Ez nikarim bixwînim ez qurban. Wek tu jî dizanî, ji ber sedema xopana zimên.!

Ez li wan salan,heft yan heyşt salî bûm.Ez û hevalên min,em diçûn Mizgeftê. Me li cem Xoce yên gund,Quran û due hîn dikir in.
* * *
Wê salê,Xoce yê gund Tirk bû û miroveki bi hêrs bû.Dema ku,bi hêrs diket,çavên wî gewr, û şikla wî jî bi xof dibû. Em jî,bi halê wî dikenîn û kêf dihatî bû me. Îcar hêrsê wî hîn zêde dibû û bi ço li me dixist.
Bi rastî,Xoce ji min hezdikir.(yan jî min wer hizir dikir.) Ji ber sedema ku,hevalên min bi Tirkî nedizanîn, min di navbera Xoce û hevalan da,ziman werdigerand.Ji bo wê,bi piranî hewce yê min dibû.

Her wekî hemî zimanên alemê, dîrokek, merheleyên pêşveçûnê û qoyendeyên zimanê kurdî jî hene. Kurdî; wek farisî, belûcî, efxanî, hewd. zimanek ji zimanên Îranî ye, û sê merhele derbas kiriye:

Li digel vê, ji bo zimanê kurdî bikaribe beramberiya zimanên din bike, jê re gellek faktorên ku bûne sebebê zîndemayin, vekirina rê û derbaskirina astengan jî peyda bûne. Di serê van faktoran de tebîetê milletê kurd tê. Ku ev tebîat di muhafeza li ser nefs û çanda xwe û di girêdaneke kûr bi erdê “Kurdistan” ve dide nîşan. Em dinêrin zimanê kurdî ti cara ew arîkarî û palpiştiya ku tirkî û farisî ji aliyê umera, selatîn û hukkaman ve didîtin, nedîtiye.

Îbn Ebasî (r) vegotiye: Jina pêşin a ku şala piştê girêdaye diya Îsmaîl e. Da ku şopa xwe ji Sarayê veşêre, şaleke piştê girêdaye. Îbrahîm hê di dema mêjandina Îsmaîlî de, ew û kurê wê yê Îsmaîl anîne hinda Mala Xwedê; danîne ber dareke mezin a ku li jora Mescîdul Heramê ye, fêza Zemzemê. Wê heyamê li Mekeyê kesek nedijiya, avek jî lê peyde nedibû û ew li wir bi cih kirin. Hebaneke ku tê de zad û yeke din a ku tê de av hebû ji wan re hişt; vegeriya û çû.

Her çiqas biçûk bûm jî,bi gelemperî, ez li hemî Havînan dişuxilim. Ji ber ku, em malbatek gelek xizan bûn.Bavê min rehmetî,(Şiho yê Bekirê Oxçî) di wê demê da,li gundên Tirkan şivanî dikir. Ji bo wê,Dayîka min (Eyşo)bi xiretek mezin alîkarîya me dikir.

Li gundeki Haymanê,berî çendek salan,(bi navê Xalê Silo) kalek dijîyabû.
Xalikê Silo,di xort bûyîna xwe da,dizeki bi navûdeng bû.
Ji ciran û gundên nêzik,gelek heywan, zexîre û tiştên bi qîmet didizî ya.

Çendek sal berê bû..
Min li nûçeyan temaşe dikir. Gelê Kurd,li sînorê Tirkîyê û Sûrîyê,di bin gef û azarên leşkeran da,îda hevdû pîroz dikirin. Dengê nalîn û qîjeqîj a wan,li ezman bi dengeki taybetî dihatibû bihistin.

Şaîr Mehmud Nejat ji Silêmaniyê namek ji kovara Jîn re şandiyê tê da wiha nivisiyê
"Ax welat, ax welatê ku bi xwînê hatî avdanê.
Ey dayika xemgîn a ku ewledê xwe wenda kirî.
Ax, ew xem û xeyala û xwesteka min a ku tim bêm cem we.
Lakin zivistanê derî li me girt, tu mecalî min î ku ez bêm ba we tune.
Eger ku me hevdu nedît, bila laşê min li çiyê bimîne.
Ma her sibê û her êvarê bîhna bayê welêt li laş min xîne.”
(Hejmar 8, rûpel 11)
Li vir hesret û daxwazên xwe tîne ziman.

Komara KURDISTAN YA Mehabad(1946)


Di sala 1945´an de li bajarê Mahabadê rêxistineke bi navê Komela Jiyana Kurd hat sazkirin. Di binê xebata vê rexistinê vê rexistinê de di sala 1945 an de bi serokatiya Qazî Mihemmed Partiya Demokrata Kurdistan hate damezirandin. Seroke partiyê Qazi Mihemed, 22.01.1946´an de li meydana Carcirayê komara Kurdi îlan dike.

Qazî Mihemmed wê rojê di axaftina xwe de hem behsa alikariya Sovyete ya matdî û manewî dike hem jî dostî û pewendiyen gele Azerbegcanê tîne ziman. Di 11.02.1946´an de parlementeren komarê sond dixun û dest bi karê xwe dikin. Di 23.04.1946´an de dostiya gelê Kurd gelê Azerbegcanê tê erêkirin. Di nava hukumeta Kurdi ya ciwan û nû de cawa mêran cih girtibun jinana ji wisa cihe xwe girtibun.

Di Dergûşa Şaristaniya AMEDê de PEYAS
Merhaleya yekemîn ya Şaredariya Kayapinarê(Peyas) li herêma gundê Peyasê bi cih bûye. 1993’an de hejmara nifûsa gundê Peyasê 3 hezar bû û bû nehye. Bi piranî cihê koçberan e Kayapinar û di sala 2000’an de hejmara nifûsa wê gihîşt 68 hezaran. Gelek gund bi zagona rêveberên herêmî re di 2004’an de bi Kayapinarê hat girêdan, şaredarî bû merhaleya yekemîn ya şaredariya Bajarê Mezin ya Diyarbekirê.

Helepce, bajarek başurê Kurdistanê ye.

Di 16´e Adarê de sala 1988 an,

bi destê serokê komara Iraqê Seddam Huseyn,

bi hezaran mirov ji gelê Kurd hatin qirrkirin.

Di vê qirkirinê de 5000 kuştî, 7000 birindar çebûn.

Û bi sed hezaran mirov perişan û koçberbûn.

Bajar di nav paralelên 39° - 05' û 40°- 07' bakûr û merîdyenên 42°-20' û 44°- 30' rojhilat de ye. Bajar li bakûr bi Qersê, li rojava bi Erziromê, li bakûrê rojava bi Bîtlîs û Wan û li rojhilat jî bi hudûtê bajarê Mako ve tê girêdan.